Een gehoorzame hond is niet automatisch een zelfzekere hond!

Een tijd geleden kwam ik op mijn socials een aantal filmpjes tegen van honden in diverse situaties. Deze honden waren zo getraind dat ze haast perfect luisterden en veel focus hadden op de baas. Ze kleefden als het ware tegen hun baasje aan en stonden paraat om bij iedere kleine beweging iets te doen of in actie te schieten voor de aangegeven oefening. Voor veel mensen een droombeeld, denk ik. Maar wat veel mensen niet weten, is dat een gehoorzame hond niet automatisch ook een zelfzekere hond is.

WAT IS EEN ZELFZEKERE HOND?

Een zelfzekere hond is tevens ook een “dominante hond”, een woord dat nog steeds een negatieve connotatie heeft in de hondenwereld en daarbuiten. Maar een dominante hond is géén agressieve hond of een hond die constant de confrontatie zoekt, onvoorspelbaar gedrag vertoont of vanuit angst reageert om controle uit te oefenen op zijn omgeving.

In de moderne ethologie wordt een werkelijk dominante (of beter gezegd: sociaal zekere) hond juist gekenmerkt door rust, stabiliteit en het vermijden van onnodige conflicten. Met andere woorden: de hond kan op zijn eigen poten staan, is onderzoekend, vriendelijk en tolerant naar mens en dier en heeft mogelijk een “je m’en fous”-attitude.

WAT IS DAN DE LINK MET EEN GEHOORZAME HOND?

Een hond die goed onder appel staat en bij het kleinste signaal gehoorzaamt, kán zelfzeker zijn. Maar het is ook mogelijk dat deze hond juist onzeker of angstig is. De strikte duidelijkheid van regels, grenzen en commando’s die hij móét opvolgen – uit angst om het fout te doen, angst om de wereld onder ogen te zien zonder sociale steun, of simpelweg omdat hij niet weet hoe hij zich anders moet gedragen – laten hem dan zekerder lijken dan hij eigenlijk is. In dat geval fungeert de gehoorzaamheid als een soort oogklep om de wereld buiten te sluiten; de hond durft niet op ontdekking uit te gaan of zijn omgeving te verkennen uit angst voor het onbekende, wat dat onbekende ook is: een prikkel, een mens of een ander dier.

Een hond die op eigen pootjes staat, kan ook perfect luisteren, maar hij zal ook zelfstandig zijn eigen ding gaan doen zonder continu aan de baas te moeten vragen wat de volgende opdracht is. Kijk maar eens naar het verschil tijdens een wandeling:

• De sociaal zekere hond: Loopt met een ontspannen lichaam, snuffelt uitgebreid en maakt uit eigen beweging regelmatig contact met de baas (de ‘check-in’). Hij vertrouwt erop dat de omgeving veilig is. Op vraag van de baas komt hij dichterbij en je ziet vaak het plezier van de samenwerking op zijn gezicht, waarna de hond weer ontspannen op onderzoek kan uitgaan.
• De onzekere ‘gehoorzame’ hond: Loopt vaak strak in de voet-positie, met een gespannen lichaam en blik, en vertoont mogelijk een hyperfocus op de baas. Niet uit passie, maar uit een gebrek aan zelfvertrouwen om de prikkels van de wereld zelfstandig te verwerken. Hij focust op de baas om de buitenwereld maar niet onder ogen te hoeven komen.

LEER JOUW HOND KENNEN, VAN BINNEN EN VAN BUITEN

Het is dus belangrijk om te onderzoeken vanuit welke emotie jouw hond bepaald gedrag vertoont. Misschien doet hij dingen alleen omdat jij het vraagt en hem die duidelijkheid biedt, terwijl hij het eigenlijk afschuwelijk vindt of er zelf geen enkel plezier aan beleeft.

Ik denk hierbij helaas vaak aan honden die worden ingezet in scholen, in de zorg of tijdens coachingsessies. Bij deze honden wordt een passieve houding vaak verward met tolerantie of plezier. Je ziet de hond doen wat de baas verlangt, maar als je hem de keuze zou geven – of als de baas even geen commando geeft en de vrijheid biedt om “nee” te zeggen – dan zie je vaak dat ze niet op eigen benen kunnen staan. Ze bevriezen, vermijden oogcontact of zouden het liefst afstand nemen en het contact verbreken.

TRAINING IS WAARDEVOL, MAAR BEWUSTWORDING IS KEY

Begrijp me niet verkeerd: trainen met je hond en een hond die goed luistert zijn absoluut niet verkeerd. Integendeel, het is ontzettend handig en vaak zelfs noodzakelijk voor de veiligheid in veel alledaagse situaties. Bovendien kan samenwerken de band enorm versterken. Deze blog is echter bedoeld om een stukje besef te creëren. Een goed luisterende hond is fantastisch, zolang we niet vergeten te kijken naar wat er zich onder de oppervlakte afspeelt. Is de hond werkelijk zo zeker als hij lijkt, of is zijn gehoorzaamheid zijn enige houvast in een wereld die hij eigenlijk heel spannend vindt?

Echte training gaat niet over het uitschakelen van de persoonlijkheid van je hond, maar over het ondersteunen van zijn zelfvertrouwen en het weten wie jouw hond echt is. Een hond die durft te onderzoeken en af en toe een “je m’en fous”-momentje heeft, is misschien minder “perfect” op beeld, maar wel een stuk gelukkiger in zijn hoofd.

WIL JIJ MEER WETEN OVER HET KARAKTER VAN JOUW HOND?

Wil je weten hoe het werkelijke karakter van jouw hond is, zonder jouw inmenging? Dan kan je bij ons terecht voor een PADA-test. Tijdens deze test ben je aanwezig met je hond, maar geef je hem geen enkele input: je spreekt hem niet aan en kijkt hem niet aan. Zo observeren we hoe de hond echt omgaat met diverse prikkels. Ontzettend leerzaam, wat je ook met je hond wilt gaan doen! Nadien ontvang je een uitgebreid verslag met alle belangrijke inzichten.

Meer informatie? Stuur een e-mail naar info@pada-belgie.be of surf naar www.pada-belgie.be.