Persoonlijke ruimtes – hoe en waarom hier mee rekening houden? – deel 1

JOUW EIGEN PERSOONLIJKE RUIMTE

Heb jij enig idee hoe groot je eigen persoonlijke ruimte is? En waardoor (of voor wie) die kan veranderen? Welke afstand vind jij nog comfortabel ten opzichte van een vreemde? En ten opzichte van een bekende? Maar ook ten opzichte van je beste vriend(in) of misschien zelfs je partner? Bij de ene zal je een lichamelijke aanraking mogelijk wel fijn vinden en waarderen, terwijl je dat bij de ander absoluut niet wilt. Ben jij je wel bewust van deze afstand en wat het met je doet als iemand toch jouw persoonlijke ruimte binnen komt? Misschien dat je dan zelf een stap achteruit zet of jezelf kleiner maakt of veel meer zal wegkijken in plaats van de persoon aankijken. Misschien verandert het onderwerp van het gesprek wel, naar iets meer afstandelijks of humoristisch of… Ieder persoon gaat op zijn eigen manier om met dit “ongemak”.

PERSOONLIJKE RUIMTE VAN ONZE HONDEN

Zo ook onze honden. Het is zo interessant om te zien hoe alle honden een hele andere persoonlijke ruimte kunnen hebben. En dat die ruimtes ook, net als die van ons, kunnen variëren qua groottes!

Want heb je er al eens bij stilgestaan dat het best kan dat de persoonlijke ruimte van je hond vergroot door alle prikkels om hem heen, waardoor hij super snel afgeleid is als er iemand naar hem toe komt of nog maar naar hem kijkt?

Wie weet heb je wel een hond die het ook to-taal niet fijn vindt als je recht op hem afloopt, zoals bij de blijf oefening en daarom steeds gaat rechtstaan of niet wil blijven liggen.

Of loopt je hond in een boogje naar je toe in plaats van recht? Dan is je hond eigenlijk erg beleefd, want hij gebruikt daarvoor een kalmerend signaal.

WAAROM HIER REKENING MEE HOUDEN?

Wees je dus bewust van je eigen acties en handelingen. Misschien heeft jouw hond ook wel moeite met het recht op zich af laten lopen van zijn baasje of het er over heen hangen. Of vindt hij het niet zo leuk om samen dicht tegen een andere hond te gaan zitten omdat baasjes een foto willen maken. In hondentraining, maar ook bij het opvoeden van honden is het welzijn van de hond één van de belangrijkste dingen waar we rekening mee moeten houden. We willen dat onze hond zich goed voelt en dat hij ook het gevoel heeft dat er naar hem geluisterd wordt als hij iets probeert te vertellen. Door een goed besef van de persoonlijke ruimte van je hond kan je je acties gaan aanpassen zodat het voor hem wél comfortabel wordt om samen met je te werken. Je zal zien dat jullie band hierdoor net sterker zal worden en die persoonlijke ruimtes misschien zelfs kleiner.

HOE HOUD JE HIER REKENING MEE?

Er zijn binnen de gehoorzaamheid diverse oefeningen waarbij we eigenlijk nagenoeg niet kijken naar de persoonlijke ruimte van onszelf of die van onze hond. Denk daarbij aan het dicht tegen je aan volgen (of kleven), de zit voor, tussen je benen gaan zitten, het oproepen langs andere prikkels, het blijven,… Of wat dacht je van je hond willen aaien? Op het ene moment vindt hij dat misschien heel fijn, op het andere niet omdat zijn persoonlijke ruimte daar groter is geworden. Door achter de persoonlijke ruimte van je hond te komen kan je al bovenstaande oefeningen of handelingen gaan aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan de blijf-oefening. In plaats van dat je altijd op een rechte manier teruggaat naar je hond (en tot vlak voor zijn poten gaat en daar pas blijft staan zodat je eigenlijk boven hem uittorend), kan je ook met een boogje naar hem toe gaan en een ruimte van bvb 30 centimeter aanhouden waarbij je het voertje naar hem toe gooit in plaats van uit je hand geeft. Of wat dacht je van bij de zit voor het toelaten dat je hond die extra halve meter neemt om te gaan zitten (niet wedstrijdwaardig dan, maar wel welzijnsgericht!). Of als je hond volgt op 15 centimeter afstand van je in plaats van dat je zijn kin/kop tegen je aan voelt, dan is dat toch ook prima? Vaak geeft het (toe)geven van wat extra ruimte net sneller het juiste resultaat. Je hond heeft meer hersencapaciteit over om te leren, omdat de grens van zijn persoonlijke ruimte niet de hele tijd wordt opgezocht of wordt overtreden.

Maar dat niet alleen. Merk je dat je hond erg afgeleid is in een bepaalde situatie? Haal hem ook dan uit die situatie door de afstand te gaan vergroten. Je hoeft daarbij niet (altijd) helemaal weg te gaan en op die hele grote afstand te blijven, maar vaak helpt het om even afstand en ruimte te creëren zodat je hond terug tot zichzelf kan komen en de juiste beslissing kan nemen. Pas in de juiste state of mind kunnen we stappen in de goede richting zetten tenslotte!

In deel twee over dit onderwerp gaan we dieper in op de praktijk: hoe herken je de signalen écht? Ik toon jullie dan ook een filmpje van mijn eigen honden waarbij ik hun persoonlijke ruimtes aan het uittesten ben.